زیربندی ماشین چیست؟+معرفی اجزا

زیربندی ماشین چیست؟

زیربندی خودرو، همانند شالوده یک ساختمان، نقش بسیار مهمی در بهبود عملکرد، ایمنی و راحتی رانندگی ایفا می‌ کند. این سیستم پیچیده، مجموعه ای از قطعات است که وظیفه دارند خودرو را بر روی جاده نگه داشته، ضربات ناشی از ناهمواری‌ های سطح جاده را جذب کرده و کنترل خودرو را برای راننده آسان ‌تر کنند.

اکنون ممکن است این سوال مطرح شود که زیربندی کدام قطعات را شامل می شود؟ یا آیا زیربندی همان سیستم تعلیق است؟

اگر شما هم به دنبال پاسخ این سوالات هستید، این مقاله برای شما است. ما در این راهنمای جامع،  به طور کامل به بررسی زیربندی خودرو، اهمیت آن در مدل ‌های پرطرفداری مانند پراید، پژو و سمند، تفاوت آن با سیستم تعلیق و سایر نکات مهم مرتبط با این موضوع می پردازیم. پس تا پایان با ما همراه باشید.

زیربندی خودرو چیست؟

زیربندی خودرو، مجموعه‌ ای از قطعات مکانیکی است که وظیفه اتصال بدنه ماشین به چرخ ‌ها و جذب ضربات ناشی از حرکت خودرو بر روی سطوح ناهموار را بر عهده دارند. این سیستم شامل اجزای مختلفی مانند فنر، کمک فنر، طبق، سگدست، میل موج‌ گیر، بوش ‌ها، بلبرینگ ‌ها و… بوده و به دو بخش اصلی تقسیم می ‌شود:

1. سیستم تعلیق: وظیفه جذب ضربات ناشی از ناهمواری ‌های سطح جاده و حفظ تماس چرخ‌ ها با زمین را بر عهده دارد.
2. سیستم فرمان: به راننده اجازه می‌ دهد تا جهت حرکت خودرو را کنترل کند.
3. زیربندی ماشین چیست؟+معرفی اجزا

اهمیت زیربندی خودرو پراید، پژو، سمند

زیربندی خودرو در هر مدل، از جمله پراید، پژو و سمند، از اهمیت بالایی برخوردار است. یک زیربندی سالم و تنظیم شده باعث می ‌شود تا راننده و سرنشینان، رانندگی بهتری را تجربه کنند. به بیان دیگر، جذب ضربات ناشی از ناهمواری ‌های جاده، باعث کاهش لرزش و ارتعاشات داخل خودرو شده و راحتی سرنشینان را افزایش می ‌دهد.

همچنین یک سیستم تعلیق و فرمان سالم، به راننده اجازه می‌ دهد تا خودرو را به راحتی کنترل کرده و در شرایط مختلف جاده ‌ای، واکنش ‌های سریع و دقیقی داشته باشد.

یک زیربندی سالم، از سایر قطعات خودرو مانند موتور، گیربکس و سیستم ترمز هم محافظت کرده و طول عمر آنها را افزایش می‌ دهد. علاوه بر این زیربندی سالم خودرو، باعث افزایش پایداری خودرو در سرعت ‌های بالا و هنگام مانور شده و از بروز حوادث احتمالی جلوگیری می ‌کند.

آیا زیربندی همان سیستم تعلیق است؟

اگرچه زیربندی و سیستم تعلیق اغلب به جای هم استفاده می‌ شوند، اما این دو مفهوم تفاوت ‌هایی با هم دارند. سیستم تعلیق تنها بخشی از زیربندی خودرو است و وظیفه اصلی آن جذب ضربات ناشی از ناهمواری ‌های جاده است. در حالی که زیربندی، شامل تمام اجزای مکانیکی است که خودرو را به چرخ ‌ها متصل کرده و به آنها اجازه حرکت می ‌دهند.

از دیگر تفاوت های زیربندی ماشین و سیستم تعلیق خودرو، می توان به اجزای آنها اشاره کرد. سیستم تعلیق شامل فنر، کمک فنر، طبق، سگدست و میل موج ‌گیر است و وظیفه اصلی آن جذب و مهار نوسانات می باشد. این در حالی است که زیربندی تمام اجزای سیستم تعلیق، سیستم فرمان و سیستم انتقال قدرت را شامل می شود.

معرفی و بیان عملکرد قطعات زیربندی پراید، پژو، سمند

قبل از بیان نحوه عملکرد قطعات زیربندی، بهتر است ابتدا کمی درباره سیستم های درگیر و مرتبط صحبت کنیم. سیستم تعلیق، سیستم فرمان و سیستم انتقال قدرت خودرو، از سیستم های مهمی هستند که وظایفی مرتبط با یکدیگر داشته و با هدف حرکت روان خودرو کار می کنند.

وظیفه اصلی سیستم تعلیق، جذب نوسانات ناشی از ناهمواری ‌های سطح جاده و حفظ تماس لاستیک ‌ها با زمین است. این سیستم باعث می ‌شود تا سرنشینان راحتی بیشتری را تجربه کنند و خودرو کنترل ‌پذیری بهتری داشته باشد. اجزای اصلی سیستم تعلیق فنر، کمک فنر، بازوهای تعلیق و بوش ‌ها می باشند.

سیستم فرمان هم با استفاده از قطعاتی همچون فرمان، جعبه فرمان، میل فرمان و اهرم ‌های فرمان به راننده اجازه می ‌دهد تا جهت حرکت خودرو را کنترل کند. بدین صورت که فرمان باعث چرخش چرخ ‌های جلو (و در برخی خودروها چرخ ‌های عقب) شده و خودرو را در مسیر دلخواه هدایت می‌ کند.وظیفه سیستم انتقال قدرت، انتقال قدرت تولید شده توسط موتور به چرخ‌ ها و ایجاد حرکت خودرو است. اجزای اصلی سیستم انتقال قدرت نیز کلاچ، جعبه دنده، دیفرانسیل و محورهای محرک می‌ باشند.

عملکرد اجزای سیستم تعلیق، فرمان و انتقال قدرت خودرو

• سیستم انتقال قدرت:

کلاچ: کلاچ، ارتباط بین موتور و گیربکس را قطع و وصل می ‌کند.

گیربکس: این قطعه از قطعات زیربندی است که گشتاور موتور را تغییر داده و به چرخ ‌ها منتقل می‌ کند.

دیفرانسیل: گشتاور را بین چرخ‌ های محرک تقسیم کرده و امکان چرخش آنها با سرعت ‌های متفاوت را فراهم می ‌نماید.

محور محرک: انتقال گشتاور از دیفرانسیل به چرخ‌ ها وظیفه محور محرک است.

اتصالات گاردان: گشتاور را بین اجزای مختلف سیستم انتقال قدرت منتقل می ‌کند.

• قطعات سیستم تعلیق

توپی سر کمک: این قطعه از زیربندی خودرو، به عنوان اتصال بین کمک فنر و چرخ عمل کرده و امکان چرخش چرخ را فراهم می‌ کند.

لاستیک های خودرو: لاستیک موجگیر چاکدار، لاستیک منجید بست اگزوز، لاستیک تعادل، لاستیک چاکدار، لاستیک نر و مادگی کمک عقب و لاستیک زیر فنر لول جلولبه دار هم به عنوان عایق لرزش و صدا عمل کرده و مانع از سایش قطعات فلزی می شوند.

بوش ها: بوش جناقی، بوش طبق جناقی و بوش طبق لبه دار، به عنوان اتصالاتی بین قطعات مختلف سیستم تعلیق عمل کرده و از سایش و ایجاد صدا جلوگیری می‌ نمایند.

فنرها: یکی دیگر از قطعات زیربندی خودرو فنرها می باشند که با جذب انرژی ناشی از ناهمواری ‌های جاده، مانع از انتقال مستقیم آنها به بدنه خودرو می شوند.

کمک فنرها: این قطعات هم با کنترل حرکت نوسانی فنرها، از پرش و جهش بیش از حد خودرو جلوگیری می ‌کنند.

طبق ‌ها و بازوها: وظیفه این قطعات تحمل وزن خودرو و ایجاد اتصالات می باشد.

ساچمه‌ دان ‌ها: ساچمه‌ دان ‌ها  هم از سری قطعات سیستم تعلیق هستند که امکان چرخش آزاد چرخ‌ ها را حول محور فراهم می ‌کنند.

• دسته موتورها:

پایه نگهدارنده دسته موتور راست: این قطعه، دسته موتور را در جای خود نگه داشته و از حرکت آن جلوگیری می‌ کند.

دسته موتور پایین راست: این دسته موتور از قطعات سیستم تعلیق است و با جذب نیروهای وارده از موتور، از انتقال لرزش بیش از حد به شاسی جلوگیری می‌ کند.

دسته موتور کامل پایین راست: دسته موتور کامل پایین راست، شامل تمام اجزای لازم برای اتصال محکم موتور به بدنه خودرو در قسمت پایین و سمت راست است.

دسته موتور لوزی: دسته موتور لوزی هم به دلیل شکل لوزی خود، ضمن جذب و مهار لرزش ‌های موتور، از انتقال مستقیم لرزش به شاسی خودرو هم جلوگیری می ‌کند.

سیستم فرمان

چرخ دنده فرمان: حرکت چرخش فرمان را به حرکت رفت و برگشتی میل فرمان تبدیل می‌ کند.

میل فرمان: هندلینگ خودرو وظیفه میل فرمان است.

پمپ هیدرولیک: در سیستم ‌های فرمان هیدرولیک، این قطعه نیروی لازم برای چرخاندن چرخ ‌ها را تامین می ‌کند.

جعبه فرمان: جعبه فرمان از قطعات سیستم فرمان است که حرکت دورانی میل فرمان را به حرکت خطی اهرم ‌های فرمان تبدیل می‌ کند.

نازل ‌های فرمان: وظیفه نازل ها هم هدایت سیال هیدرولیک به نقاط مختلف سیستم فرمان می باشد.

مشکلات رایج زیربندی ماشین

قطعات زیربندی خودرو به دلیل انجام کارهای مهم به صورت مداوم، گاهی با مشکلاتی مواجه شده و خراب می شوند. به عنوان مثال، سایش بوش ‌ها و بلبرینگ ‌ها از متداول ترین مشکلات زیربندی ماشین است که ایجاد صداهای غیرعادی و کاهش کنترل خودرو را به دنبال دارند.

خرابی کمک فنرها نیز باعث کاهش راحتی رانندگی و افزایش تکان ‌های خودرو می ‌شود.

یکی دیگر از مشکلات زیربندی ماشین، شکستگی فنرها است. در این حالت، ارتفاع خودرو کاهش یافته و احتمال برخورد ماشین با موانع افزایش می یابد.

خرابی طبق ‌ها و سگدست‌ ها هم از مشکلات رایج زیربندی ماشین است که باعث ایجاد لقی در فرمان و کاهش پایداری خودرو می ‌شود.

علائم خرابی قطعات زیربندی پراید، پژو، سمند

مشکل و خرابی در زیربندی ماشین با علائمی همراه است که در صورت مشاهده آنها باید سریعا خودرو را بررسی کرده و قطعه معیوب را پیدا کنید. از سری این علائم می توان به شنیدن صداهای غیرعادی از زیر خودرو  مانند صدای تق ‌تق، جیرجیر یا غژغژ اشاره کرد.

لرزش فرمان به خصوص در سرعت‌ های بالا یا هنگام عبور از دست ‌اندازها، کشیده شدن خودرو به یک سمت هنگام رها کردن فرمان، کاهش ارتفاع خودرو به دلیل شکستگی فنرها و افزایش تکان‌ های خودرو  به دنبال خرابی کمک فنرها هم از دیگر علائم خرابی قطعات زیربندی خودرو هایی مانند پراید، پژو و سمند می باشند.

تعمیر زیربندی ماشین و اهمیت استفاده از قطعات باکیفیت

زیربندی خودرو، از اصلی ترین و مهم ترین بخش های خودرو است و سلامت و ایمنی سرنشینان را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار می ‌دهد. با این حال، قطعات زیربندی با گذشت زمان و استفاده‌ مداوم، مستعد سایش و فرسودگی شده و به تعمیر و تعویض نیاز پیدا می ‌کنند. تعمیرات به موقع و اصولی زیربندی، از بروز مشکلات جدی‌ تر و هزینه ‌های بیشتر در آینده جلوگیری می‌ کند.

نکته حائز اهمیت در تعمیر زیربندی ماشین، استفاده از قطعات باکیفیت است. چرا که قطعات بی ‌کیفیت و تقلبی، علاوه بر اینکه عمر کوتاه ‌تری دارند، باعث کاهش ایمنی خودرو، افزایش مصرف سوخت و ایجاد صداهای اضافی می ‌شوند. بنابراین، برای اطمینان از عملکرد صحیح و طول عمر بالای خودرو، بهتر است از خدمات تعمیرکاران مجرب و قطعات اصل و باکیفیت استفاده کنید.

نکات مهم در تعمیر زیربندی ماشین:

تشخیص دقیق مشکل: قبل از هرگونه تعمیری، تشخیص دقیق مشکل توسط یک مکانیک ماهر ضروری است.

استفاده از ابزار و تجهیزات مناسب: برای انجام تعمیرات، استفاده از ابزار و تجهیزات تخصصی و استاندارد الزامی است.

توجه به کیفیت قطعات: قطعات جایگزین باید از برندهای معتبر و با کیفیت بالا انتخاب شوند.

تراز کردن چرخ ‌ها: پس از تعمیر زیربندی، تراز کردن چرخ ‌ها برای عملکرد بهتر خودرو و کاهش مصرف سوخت ضروری است.